Geschiedenis
Enten van planten is reeds eeuwenoud. Bij de Romeinen werd de
techniek toegepast voor het bekomen van goede olijfbomen. Toen er
rond de jaren 1500 na Christus veel planten vanuit alle werelddelen
kwamen paste men vooral de spleetent en de Engelse plakent toe. Als
afdekmiddel nam men vochtige klei. Vanaf 1600, toen er veel
hoogstambomen werden aangeplant begon men met oculeren en het
gebruik van onderstam, tussenstam en goede variëteit.
Wanneer spreken we van enten?
Enten is een vorm van vermeerderen (vegetatief) waarbij men een
knopdragend deel (de ent genoemd), laat samengroeien met een
worteldragend deel (de onderstam genoemd).
Er bestaan, naargelang het geslacht, de soort van de plant en ook
naargelang de dikte van de onderstam verschillende entmethoden.
Even een korte opsomming: de plakent, de Engelse plakent, terzijde
enten onder een lip, terzijde enten op voet, de driehoeksent, het
kroonenten, de spleetent, het zoogenten, het zadelenten. Oculeren en
oogenten (chipbudding) is in feite ook een vorm van enten.
Waarom enten?
Daar zijn verschillende redenen voor waarvan ik er hier slechts
een viertal opsom:
- Wanneer men zaailingen neemt van planten, dan komen deze niet
noodzakelijk soort echt en "allemaal gelijk" terug na
het zaaien. Bijvoorbeeld: Als we een appelpit uit een Jonagold
appel zouden zaaien dan bekomen we geen Jonagold fruitboom.
- Als men enten toepast, kan men zeer goede
"moederplanten" kiezen. De goede eigenschappen van
deze moederplanten komen terug in de nakomelingen.
- Door de keuze van de onderstam, een specialiteit op zich, kan
men de bloei, bloeikleur, groei en vruchtdracht van de plant beïnvloeden.
Ook hier gebeurt er vaak onderzoek naar om te weten welke de
beste onderstammen zijn.
- Men past het enten toe om speciale bolvormen en treurvormen
"op stam" te kweken.
Wisteria of blauweregen enten door gebruik van de spleetent.
Wisteria of blauweregen is een winterharde, bladverliezende
klimplant. Deze populaire, sterke klimplant overstelpt ons met
prachtige bloemtrossen in de maand april, mei. Alle blauweregens
groeien graag op een zonnig plaatsje. Ze stellen geen bijzondere
eisen aan de grond, toch houden ze van een goede humusrijke
tuingrond. De klimplant heeft zeker een steun nodig. Als je zou
denken dat alle "blauweregens" blauwe bloemen hebben, dan
heb je het verkeerd voor.
|
Ze bestaan ook in wit en roze bloemtrossen. De
plant behoort tot de familie van de vlinderbloemigen
(Fabiaceae). De bloem vormt soms een peul en daarin zitten
de bruine, platte, ronde en mooie zaden
Gespecialiseerde boomkwekers gaan deze zaden inkopen en
zaaien. Op deze manier bekomen zij de zogenaamde onderstammen
waarop wordt geënt.
Het enten van de Wisteria's is een typisch voorbeeld van
enten op de wortelhals. Men ent zo laag mogelijk om het
probleem van wortelopslag te vermijden. Wortelopslag zijn de
"wilde zaailingscheuten" die onderaan de plant
durven uitgroeien.
Bij alle geënte planten moeten deze scheuten worden
verwijderd.
De onderstammen kunnen op de hand geënt worden; dit
betekent met blote wortel. Men kan de onderstammen ook een
jaartje in pot laten groeien om mooiere en dikkere
onderstammen te bekomen.
Vanaf januari kan men binnen met het enten beginnen. Het
gezonde enthout wordt vers van de moederplant
gesneden en geëtiketteerd.
Bij het enten gaan we de onderstam een beetje schuin
afsnijden, een vier- tot vijftal centimeter boven de
grond.
Daarna gaan we met ons scherpste entmes een verticale dwarse
snede in de onderstam maken, een drie tot vier centimeter
lang.
De onderstam is nu klaar en daarna snijden we de ent
van onze goede variëteit.
De ent zelf bevat uiteraard twee, soms drie mooie knoppen,
die naar buiten worden gericht. Onderaan de ent snijden we
deze schuin af, bijna gelijk een spie. De achterkant van de
ent moet iets dunner zijn gesneden.
Daarna plaatsen we de ent in de onderstam. Hierbij moeten we
er zeker op letten dat de plaats waar het wondweefsel en
cambiumlaag van de ent en de onderstam zullen aan elkaar
groeien, mooi op elkaar passen.
Om dit fijne werkje af te werken, gaan we ent en
onderstam samenbinden met een elastiekje.
De wonden en zelfs de ent wordt bestreken met bijenwas, entwas
of paraffine. Dit is nodig om de ent te beschermen tegen
uitdrogen, insijpeling van vuil of water.
De geënte planten kunnen nu onder dubbel glas en eventueel op
bodemwarmte worden geplaatst om aan elkaar te groeien.
Na deze vermeerderingstechniek worden de jonge planten gestokt,
aangebonden en verpot in een groter pot van ongeveer drie liter. Na
het bemesten en verdere onderhouden worden deze planten geëtiketteerd
en zijn ze klaar om verhandeld te worden. |
zaden
onderstam
Wisteria enthout
spleetent snijden
entwas en rekkertjes
plant met ent en was
|
Wisteria's of blauweregens die op deze manier zijn gekweekt en
vermeerderd geven ook de garantie van soortechtheid en goede bloei.
Men kan nu begrijpen dat deze planten iets duurder zijn in aankoop.
Daartegenover staat dat men zeker is van de kleur en de groeiwijze
van de blauweregen die je koopt. Het aanschaffen, planten, snoeien
en verzorgen van een blauweregen is zeker de moeite waard. Vooral
als deze plant al ons werk beloont met een jaarlijkse,
overweldigende bloemenpracht.
