Winterkoninkjes broeden graag in dichte hagen. Vinken, goudhaantjes, heggenmussen en mezen buitelen zingend door de struiken op zoek naar insecten. Turkse tortels koeren liefst in een wat hogere boom. Spreeuwen laten hun trillers vanuit de plantentoppen horen. Lijsters en merels eten net zo lief vruchten als wormen. Roodborstjes, kwikstaarten, boomklevers, piepers, paapjes en tapuiten, fitis, tjiftjaf en tuinfluiter, u mag ze allemaal verwachten met de juiste struiken en een enkele boom in de tuin. Misschien zal zelfs ooit een verscholen nachtegaal u tijdens een zoele zomernacht laten genieten zijn verrukkelijke geluid.

U moet planten neerzetten die beschutting en bescherming bieden, die een uitkijkpost kunnen vormen, waarin veilig gebroed kan worden, waarin veel insecten te vinden zijn, waaraan voedzame bessen en andere vruchten groeien. Dat kan in iedere tuin, ongeacht stijl, vorm, maat of sfeer. Er zijn meer dan genoeg planten om uit te kiezen. Kies bij besdragende heesters en bomen liefst voor cultivars met rode of donker gekleurde bessen (blauwzwart). Daar komen de vogels eerder op af dan op witte of gele vruchten.

U heeft gegarandeerd succes met esdoorns (Acer), elzen (Alnus), krentenboompje (Amelanchier), zuurbessen (Berberis), erwtenstruik (Caragana), dwergkweeën (Chaenomeles), allerlei soorten Clematis (vooral kleinbloemige als C. montana), blazenstruik (Colutea), kornoeljes (Cornus-soorten), hazelaars (Corylus), dwergmispels (Cotoneaster), meidoorns (Crataegus), olijfwilgen (Elaeagnus), kardinaalshoed (Euonymus), bruissluier (Fallopia aubertii), valse christusdoorn (Gleditsia), klimmende klimop (Hedera), duindoorn (Hippophae), (klim)hortensia’s (Hydrangea), hulstsoorten (Ilex), Kolkwitzia amabilis, ligusters (Ligustrum-soorten), kamperfoelie (Lonicera, zowel klimmers als struikvormen), boksdoorn (Lycium), (sier)appels (Malus), wilde wingerd (Parthenocissus), Physocarpus, vuurdoorn (Pyracantha), allerlei soorten Prunus, wegedoorn (Rhamnus-soorten), Ribes, Robinia’s, rozen, bramen en Japanse wijnbes (Rubus-soorten), allerlei wilgen (Salix), vlier (Sambucus), Sorbaria, lijster- en meelbessen (Sorbus-soorten), sneeuwbes (Symphoricarpos) en sneeuwbalsoorten (Viburnum). En daarnaast zijn allerlei coniferen ook erg welkom.

Eén mezenpaar met jongen verorbert in één jaar de ongelooflijke hoeveelheid van meer dan 50 kg insecten (natuurlijk inclusief larven, rupsen, poppen enz.). Dat scheelt geweldig veel aantastingen (en dus werk) in de tuin. Veel andere zangvogels zijn ook flinke insectenbestrijders. En daar hoeft u niets anders voor te doen dan te zorgen dat ze het in uw tuin prettig vinden. Zorg behalve voor de juiste planten en veilige nestgelegenheid, voor wat water om te drinken en in te badderen. Een goed voorziene voedertafel is ook een prima vogelmagneet, zeker in de winter. Zorg wel voor ruimte eromheen, zodat ‘uw’ vogels katten en roofvogels op tijd in de gaten hebben.