|
Schorseneer:
composietenfamilie ofwel samengesteldbloemigen.
Vertaling: Scorzone = zwarte adder in het
Italiaans, naam werd toegekend door Linnaeus. Ook
Scorza nera = zwarte schil. Andere benaming: Nero's,
of surrogaat voor Asperges.
Oorsprong: vanuit het Middellandse zeegebied.
De verbouwing van de groente is al van de 16de eeuw bekend.
Zaaien:
vanaf midden april tot en met midden mei.
Leg 2 zaden samen per keer en doe dit met 12 cm tussenruimte.
Gebruik ook hier weer markeringszaad.(bvb.
Radijsjes) Vervolgens maak je rijen (met tussenruimte van 25 cm).
Vervroegd zaaien leid onherroepelijk tot doorschieters.
Regelmatig schoffelen tegen onkruid is zeer belangrijk.
Wortelen
die overgaan tot zaadvorming kunnen enkele jaren behouden worden
om zaad van te winnen. Deze worden apart uitgeplant en kunnen dan
blijven staan.
De zaadstengel heeft een lengte van 50 cm tot een meter lang. --->
ondersteuning van de stengel is noodzakelijk.
Bloemen
zijn geel van kleur en verspreiden een vanilleachtige geur.
-
de bloemenhoofdjes openen zich bij de morgen en sluiten
omstreeks de middag.
-
de bestuiving gebeurd door zelfbestuiving of
kruisbestuiving.
-
de zaden zijn langwerpig en dun, en worden ietwat voor de
afrijping aan de moederplant eraf gehaald (De pluisjes
moeten verwijderd worden).
-
de zaden rijpen niet tegelijkertijd af.(Tussentijds oogsten
dus).
Tip
: er zijn reeds goede zaden te verkrijgen die niet doorschieten!
Vb.: verbeterde reuzen (niet schieters), Russische en Deense
Reuzen.
Bodem:
De grond moet diep bewerkt worden minimum 40 cm en er mag nadien
niet meer over gelopen worden (tegen dichtslaan van de bodem).
Zware
kleigronden geven soms problemen om mooie rechte wortelen te
telen.
Het
perceel dat we hiervoor voorzien klasseren we onder de
wortelgewassen en bij het toepassen van de wisselbouw nemen we een
teeltafwisseling van 1 op 4 jaar.
Zorg ook
steeds voor een goede vochthuishouding, voor een gelijkmatige
groei.
Bemesten: de planten staan een lange periode in de grond en halen
hun voorzieningen uit de bodem die voorheen bewerkt was met
vinasse, houtasse, patentkali,... De stikstofbehoeften (N2) mogen
niet te hoog liggen, dit geeft eerder een weelderige groei en
minder mooie wortelen. Pas nooit verse stalmest of halfverteerde
mest toe. Evenals verse kompost leiden tot minder fraaie wortelen.
Oogsten:
Op voorhand het perceel bevochtigen met veel water laat toe de
wortelen makkelijker te rooien. We gebruiken vervolgens de spade
of een spitriek. Voorzichtigheid is hier wel geboden, daar de
wortelen makkelijk afbreken. (Recht naar boven trekken is de
boodschap). Soms is het nodig in zwaardere bodems, om een spitvoor
aan te maken alvorens je de wortelen kunt rooien. De periode van
oogsten begint vanaf november en kan aangehouden worden tot einde
maart. (De planten zijn dan ook wintervast). De normale
wortellengte = 30 cm en de dikte is een 4 tal cm.
In het
voorjaar loopt de plant terug uit, maar moet dan inboeten aan
kwaliteit. Bewaar de wortelen in hoge luchtvochtigheid en koel. Zo
zijn ze enkele dagen houdbaar.
Ziekten:
Meeldauw en witte roest is een veelvuldige voorkomende aantasting.
Op zich geen groot probleem, daar we enkel de wortelen nodig
hebben. (Deze blijven gespaard van de ziekte). Probeer hier dan
ook geen onnodige herbiciden te gebruiken en creëer eerder grotere
afstanden tussen je gewassen.(Tegen het overbrengen van infecties
op andere planten).
Tip:
opruiming van afval (blad e.d.) best niet composteren eerder
verbranden.
Wanneer
de composthoop niet de nodige temperatuur behoudt zouden de
schimmels zich verder kunnen verspreiden, wat hier niet aan de
orde is.
Keuken:
de wortelen worden eerst goed afgeborsteld alvorens we de schil
gaan verwijderen.
De schil kan met een gewoon "wortelschillertje" verwijderd worden.
We beginnen met schillen bovenaan en eindigen onderaan de wortel
en met de linkerhand houden we de kop van de schorseneer vast. Het
moet niet gezegd worden waarom deze wortel de naam heeft
meegekregen van keukenmeidenverdriet. De slijmstof die bij het
schillen tevoorschijn komt zorgt voor kleverige vuile handen. Je
kunt plastieken handschoenen gebruiken, doch dit werkt weinig
praktisch.
Voorzie
een badje met water en azijn (1/2 glaasje azijn), dit laat toe de
witte kleur van de wortel te behouden. Vervolgens leg je de ganse
geschilde wortel in het water en snijdt hem in stukjes van een 3
centimeter. (De kop verwijder je natuurlijk). Op deze manier
blijven je handen proper!
Soms
wordt de wortel eerst gekookt en dan geschild, dit lijkt mij ook
niet zo praktisch.
Voor het
koken voegen we zout en citroensap toe aan het kookwater. (de
citroen werkt als anti-oxydant).
Ze hebben een weinig tijd nodig om gaar te koken (naargelang de
dikte en bereiding).
Enkele
toepassingen voor verwerking:
Als
beignet gebakken in frituurvet. (Eerst bijna gaar koken, daarna
in de bloem mengen).
-
Gewoon afgekookt met een witte melksaus in kaas met peterselie.
- Voor
de fanaten onder ons kunnen ze ook rauw gegeten worden .
Tip:
het jonge blad kan gebruikt worden in salades, oudere bladeren
vertonen dikwijls snel ziekten (schimmels, e.d.)
Gezondheid: ze bevatten een bron van ijzer, fosfor, eiwitten,
koolhydraten en een hoge dosis aan inuline (poly-sacharide).
Alweer
een goede groente voor diabetici.
Tot
slot: een zeer makkelijke groente die weinig omzien vraagt.
Rijk aan
vitaminen en mineralen.
|