De zonintensiteit en zonbehoefte: Omdat de meeste orchideeën van nature in bossen groeien, verdragen ze geen direct, intens zonlicht. Binnen deze regel is er natuurlijk een variëteit aan verschillen. Orchideeën die van nature hoog in bomen groeien zullen meer licht kunnen verdragen en nodig hebben dan planten welke lager in de bossen leven, of zelfs op de grond (zoals Paphiopedilum). Licht is natuurlijk een absolute vereiste voor een plant met chlorophyl om glucose aan te maken om in hun energie behoefte te kunnen voorzien. De meeste orchideeën verdragen het beste het laag intens directe zonlicht van de opkomende en ondergaande zon (in de zomer tussen zonsopkomst en 10.00 uur en tussen 16.00 uur en zonsondergang, respectievelijk) of indirect zonlicht tijdens de uren dat de zon het meest intens straalt. Indirect zonlicht kan gecreëerd worden door bijvoorbeeld te schermen met speciale doeken.

Samen met lichtintensiteit gaat natuurlijk de waterbehoefte van een plant. Uiteraard is deze sterk afhankelijk van de soort plant en moeten adviezen over het geven van water, nooit klakkeloos op iedere orchidee toegepast worden. Maar het spreekt voor zich dat een orchidee welke veel zonlicht ontvangt, meer water zal verbruiken dan wanneer de plant in de schaduw zou staan. Dit komt niet alleen door de letterlijke verdamping van water via de bladeren om de celspanning op peil te houden, maar ook door de productie van glucose door de plant. De grondstoffen die de plant gebruikt om glucose aan te maken zijn koolstofdioxide (CO2) uit de lucht en water (H2O) en daarmee wordt glucose (C6H12O6) en zuurstof (O2) geproduceerd. Hoe meer zonlicht een plant ontvangt, hoe efficiënter deze bioreactie (tot een bepaald maximum) zal verlopen (zie de figuur). Zorg er in de zomermaanden dus voor dat uw planten over voldoende water beschikken.

Ga nu niet driftig de planten water geven, want we moeten niet vergeten dat de wortels van de meeste epifytische orchideeën zeer gevoelig zijn voor rotten door teveel, stilstaand water. Ook dit is een gevolg van de aanpassingen die de orchidee heeft gemaakt om in bomen te leven. De beste manier om orchideeën in de zomermaanden water te geven is om na het watergeven de plant in de gaten te houden wanneer het substraat (de bark waarin de plant groeit of de kurk waarop de plant groeit) weer is opgedroogd. Is het substraat droog, dan kan er weer water worden gegeven. Let er alleen wel op dat de tijd waarin de plant in de zomermaanden droog staat niet te lang is (ongeveer 1 dag), wordt deze tijd te lang, dan zal het van de orchidee afhangen of ze er hinder van zal ondervinden (planten met de mogelijkheid tot wateropslag, zoals Dendrobium of Cymbidium, zullen er minder last van hebben). De hinder zal bestaan uit de vorming van harmonica bladeren (Miltonia en Oncidium zijn hier o.a. gevoelig voor) of het (tijdelijk) stagneren van de groei. U zult ondervinden dat planten welke op kurk groeien meestal iedere dag water nodig hebben.

Als laatste wil ik opmerken dat het voor een aantal orchideeën heel goed mogelijk is om ze in de zomermaanden buiten te houden. Een belangrijke voorwaarde is dan natuurlijk wel dat deze planten op een beschutte plaats moeten staan en wanneer er risico is op vorst, de planten weer naar binnen moeten worden gehaald. Let er wel op dat wanneer het geregend heeft, het overtollige water weg kan. Een nadeel van het buiten houden van orchideeën is dat ze sneller last kunnen hebben van ongedierte zoals bladluis. Planten die zich in de zomer uitstekend buiten handhaven zijn de meeste soorten Cymbidium, een aantal soorten Dendrobium (zoals D. nobile), Bletilla, en Pleione.

Samenvattend: De zomermaanden zijn de groeimaanden van de meeste orchideeën, zorg er dus voor dat ze dat ook naar behoren kunnen doen, dit zal de bloemvorming zeker positief beïnvloeden. Aan het einde van de zomer gekomen zal de waterbehoefte van de plant afnemen en door de lagere lichtintensiteit zal ze zich (afhankelijk van de soort) voorbereiden op een rustperiode waarin vaak tot knopvorming wordt overgegaan. Over deze rustperiode zal in een volgend artikel verder worden ingegaan.

Fijne zomer!
Tim Welting