De invasie van de verse aardappel in de moderne keuken

2005 was een opmerkelijk jaar voor de verse aardappelen. Uit het consumentenpanel van 3.000 gezinnen van het marktonderzoekbureau GfK Panelservices Benelux blijkt dat het thuisverbruik van verse aardappelen vorig jaar stabiliseerde in volume in België en dit na een jarenlange daling. In Vlaanderen zijn de cijfers nog meer uitgesproken. Het thuisverbruik steeg hier met 2,3% van 37,5 tot 38,3 kg per capita. Door deze evolutie consolideert de verse aardappel zijn positie als marktleider binnen de maaltijdbegeleiders. In 2005 bedroeg het marktaandeel in volume 77,5% in België en 79,6% in Vlaanderen.

Niet alleen het totale volume kende een stijging, maar ook het percentage gezinnen dat verse aardappelen gekocht heeft, kende in 2005 een stijging met 1% en dit zowel in België als specifiek in Vlaanderen. Door de lagere aardappelprijzen in vergelijking met 2004 daalde de besteding per capita wel met 9,4% in België en met 6,3% in Vlaanderen. De gemiddelde Vlaming besteedde in 2005  17,9 euro aan verse aardappelen.

Stijging in het thuisverbruik van verse aardappelen in Vlaanderen.

Het thuisverbruik van verse aardappelen ging er de afgelopen 50 jaar fors op achteruit. Deze daling was aanvankelijk vooral te wijten aan de stijgende welvaart en de verminderde energiebehoefte (minder zware fysieke arbeid). Daarna was de opkomst van alternatieven, met in de eerste plaats droge deegwaren, een grote bedreiging. De laatste jaren leed het thuisverbruik van verse aardappelen dan weer vooral onder het groeiende succes van kant-en-klaarmaaltijden, van het buitenhuisverbruik en van nieuwe, snelle en trendy gerechten.

In 2004 noteerden we evenwel een afremming van de daling van het thuisverbruik van verse aardappelen. In 2005 is de afremming voor België geëvolueerd naar een stagnatie en in Vlaanderen zelfs naar een stijging met 2,3%. De gemiddelde Vlaming consumeerde in 2005  38,3 kg verse aardappelen.

In 2005 zijn er ook opnieuw meer gezinnen die verse aardappelen gekocht hebben. Voor België spreken we over een stijging van 85,7% tot 86,6% en voor Vlaanderen van 83,7% naar 85,1%. In bestedingen noteren we in 2005 evenwel een daling met 9,4% in België en met 6,3% in Vlaanderen. Deze daling is te wijten aan de hogere consumentenprijzen voor verse aardappelen in 2004. In 2005 lagen de prijzen opnieuw op het niveau van 2003.

Verse aardappelen blijven dé maaltijdbegeleider bij uitstek.

Naast de stabilisatie van het thuisverbruik van verse aardappelen in België en de stijging in Vlaanderen noteren we voor verwerkte aardappelen in diepvries (frieten, kroketten, …) zowel voor België als voor Vlaanderen een daling in volume met respectievelijk 2,4% en 3,7% tot respectievelijk 4,8 en 4,9 kg per capita. Deze daling van verwerkte aardappelen in diepvries wordt vermoedelijk gecompenseerd door een stijging van de gekoelde verwerkte aardappelen, maar over dit segment zijn er momenteel geen cijfers beschikbaar.

Het thuisverbruik van rijst en droge deegwaren bleef in België stabiel op respectievelijk 1,6 en 4,4 kg per capita. In Vlaanderen was er voor rijst een stijging van 1,5 tot 1,6 kg per capita en voor droge deegwaren van 3,2 tot 3,3 kg per capita. De verschillende maaltijdbegeleiders kennen dus in België een stabilisatie en in Vlaanderen een lichte stijging. Voor de bereide maaltijden (vers en diepvries; incl. pizza) noteren we na een jarenlange stijging in 2005 eerder een stagnatie en dit zowel in België als in Vlaanderen. Deze stagnatie is vooral te wijten aan een daling van het thuisverbruik van pizza. De verse bereide maaltijden (excl. pizza) deden het wel goed in 2005.

Binnen de maaltijdbegeleiders is het volume-aandeel van verse aardappelen na een jarenlange daling de laatste 3 jaren in België gestabiliseerd op 77,5%. In Vlaanderen is er in 2005 zelfs sprake van een lichte stijging van 79,3% tot 79,6%. Het marktaandeel in bestedingen is uiteraard sterk onderhevig aan prijswijzigingen. Door de lagere aardappelprijzen in 2005 ten opzichte van 2004 daalde bijgevolg het marktaandeel van verse aardappelen en dit zowel in België als in Vlaanderen. In België bedroeg het marktaandeel in 2005  54,2%, in Vlaanderen 56,8%.

Aardappelen opnieuw “in”.

Het marktaandeel van verse aardappelen staat al geruime tijd onder druk. Hiervoor werden reeds een aantal redenen aangehaald. Een van de redenen is het succes van nieuwe, snelle en trendy recepten. In dit soort recepten werd de verse aardappel vaak over het hoofd gezien. Aardappelen hadden immers een eerder saai imago en werden gekoppeld aan traditionele maaltijden. De laatste jaren blijkt uit marktonderzoek evenwel dat het imago van verse aardappelen stilaan moderner wordt en de aardappel daardoor ook meer zijn plaats gaat vinden in die trendy gerechten. Dit uit zich eveneens in kookprogramma’s en kookrubrieken in magazines, waar opnieuw meer met aardappelen wordt gewerkt. Deze ontwikkeling is zeker een van de elementen die de kentering in het thuisverbruik van verse aardappelen heeft teweeggebracht.

Dat aardappelen opnieuw “in” zijn, wordt bevestigd door een heropleving van het thuisverbruik van verse aardappelen bij de jonge Vlaamse gezinnen. Bij de <30-jarigen was deze heropleving er reeds in 2002. De 30-39 jarigen volgden in 2005.

Een onderzoek door Insites Consulting bij die Vlaamse gezinnen tussen 25 en 40 jaar leert ons dat verse aardappelen bij 71% van de gezinnen inderdaad de meest frequent gebruikte maaltijdbegeleider zijn. Ze gebruiken aardappelen het vaakst omdat ze lekker en gezond zijn, uit gewoonte en omdat ze vele bereidingsvormen hebben en gemakkelijk te combineren zijn met andere maaltijdingrediënten. De 29% die niet het vaakst verse aardappelen als maaltijdbegeleider gebruiken, doen dit omdat ze aardappelen minder lekker vinden of omwille van de lange bereidingstijd en het vele werk (schillen). De gekookte aardappelen blijven veruit de belangrijkste bereidingswijze, gevolgd door puree en gebakken aardappelen. Snellere en moderne bereidingswijzen zoals aardappelen in de microgolf of de wok worden door respectievelijk 15% en 5% regelmatig gebruikt. 66% van de gezinnen hebben  aardappelen nog nooit op deze manieren bereid.

zie ook:

paarse aardappelen: recept

aperitiefhapjes maken

koken met paardebloemen

groenten en fruit eten