Compost is alom gekend als een milieuvriendelijke grondstof. Is dit wel zo en om welke redenen? In deze op tuingebied rustige wintermaand zetten we de verschillende argumenten nog eens op een rijtje.

1.       Compost is een recyclageproduct.

Door de selectieve inzameling en het composteren kan in Vlaanderen flink bespaard worden op het storten en verbranden van afval. In de tien jaren dat er in Vlaanderen al wordt gecomposteerd, werd er maar liefst 4 miljoen ton afval van het stort of uit de oven weggehouden. Hierdoor kon het aantal ovens en stortplaatsen in de voorbije jaren sterk beperkt worden.
Bovendien is de levende materie in groen- en GFT-afval veel te waardevol om zomaar in de vlammen te gooien. In bossen vormt het “groenafval” van afgevallen bladeren en takjes door afbraak van micro-organismen de typische vruchtbare humuslaag.
Bij compostering wordt dit natuurlijke proces nagebootst. De compost hieruit gewonnen, is net zoals de humus in bossen, een ideaal product om de bodem in evenwicht te brengen en gezond te maken.
 

2.     Compost & broeikasgassen

Door het gebruik van fossiele brandstoffen zoals kolen, aardgas en stookolie neemt de concentratie aan koolzuurgas (CO2) in onze atmosfeer jaar na jaar toe. De hogere concentratie koolzuurgas heeft als gevolg dat de aarde minder warmte verliest (broeikaseffect) waardoor de gemiddelde temperatuur jaar na jaar toeneemt.
Om het broeikasgas tegen te gaan moet er eerst en vooral minder brandstof gebruikt worden, en dient ook gezocht te worden naar mogelijkheden om koolstof te binden. Planten in tuinen, akkers of bossen slaan aanzienlijke hoeveelheden koolstof op. Door te gaan composteren in plaats van te verbranden, komt er eveneens minder koolstof in de lucht vrij. De koolstof in compost gebonden is zeer stabiel en wordt pas na tientallen jaren in de bodem langzaam afgebroken. Een dergelijke verhoging van het humusgehalte gaat dus eveneens het broeikaseffect tegen.
 

3.     Compost vs chemische meststoffen en turf

De productie van compost is een relatief energiezuinig proces. De grondstoffen ervoor worden van op beperkte afstand aangevoerd, ook de afzet van compost gebeurt meestal binnen de regio. Op het gebruik van enkele machines na, is voor de productie van compost geen bijkomende energie nodig. Op enkele composteringsinstallaties levert het composteringsproces integendeel warmte voor de bedrijfsgebouwen. Bij vergisting kan nog meer energie worden gewonnen.
De productie van chemische meststoffen daarentegen is een relatief energiebehoevend proces. De productie gebeurt meestal niet lokaal, zodat transport over lange afstand noodzakelijk is. Bij turf is dit nog meer uitgesproken. Turf wordt aangevoerd vanuit moerasgebieden in Scandinavië, de Baltische staten en Ierland. Bij het afgraven van turf worden volgens milieugroeperingen vaak kwetsbare natuurgebieden beschadigd.
Compost biedt in vele toepassingen een alternatief voor zowel chemische meststoffen als turf.
 

4.     Compost stimuleert het ecosysteem

De natuur ontwikkelt zich niet alleen in ongerepte natuurgebieden, maar ook in parken, plantsoenen en tuinen rondom ons. Een groot stuk van het leven in tuinen speelt zich onder onze voeten af.
Een koffielepeltje grond bijvoorbeeld telt 100 miljoen tot 1 miljard bacteriën, samen goed voor ongeveer 100 tot 400 µg. Van zwammen en schimmelachtigen treffen we in ons lepeltje ongeveer 150 µg aan, naast 25 000 eencelligen (flagellaten, amoebes en ciliaten) en een dertigtal nematoden (dit zijn minieme wormpjes).
Op een vierkante meter grond treffen we in een gezonde bodem een duizendtal insecten (en andere geleedpotigen) en ruim 200 wormen aan. Al deze organismen vormen in de bodem een reusachtig voedselweb waarmee resten levend materiaal langzaam aan worden afgebroken tot stabiele humus in de bodem. Compost stimuleert dit voedselweb, door de toevoeging van zowel nieuw materiaal als bijkomende organismen.

Hoeveel compost heb je nodig? 

Tuinaanleg (doorgedreven bodemverbetering met frees)

• Schrale of zware grond  
  20 kg / m²  X  … m² =  ...... kg  
  
   
• Middelmatig vruchtbare grond
  12 kg / m²  X ... m²  =  .....  kg
   

Moestuin 

• Verhogen organische stofgehalte
  10 kg / m²   X  ... m² = ....... kg
  
   
• Jaarlijkse onderhoudsbemesting
  5 kg / m²  X  .... m² = ......... kg

Bloemperken

• Afdekken border (laagje van 1 à 2 cm tussen bloemen)
  3 kg / m² X …… m² = ......  kg
   

Fruitbomen, heesters en hagen

• Bodemverbetering en basisbemesting rond de stam en onder de kroon
  5 kg per m² X  .... m² = .......kg

Gazon

• Topdressing  (fijn laagje compost in gras)
  2 kg per m²  X  … m²  =  ...... kg

1 kubieke meter compost weegt ± 700 kg. Indien je 3500 kg nodig hebt bestel je dus: 3500 : 700 = 5 kubieke meters compost.