LOOK:
uienfamilie of Alliaceae
Latijnse benaming: Allium sativum, sativum = gecultiveerd.
Oorsprong:
Gaat terug tot in de tijd van de Egyptenaren. Ons
knoflook is afkomstig van kruisingen met wilde soorten, Allium
longicuspis, e.a.. Er zijn meer dan 300 verschillende variëteiten.
Natuurlijke habitat: Azië, regio rond de Middellandse Zee.
Soorten:
Rose de Lautrec, Thermidrome, Cristo, Printanor, Rose
d'Auvergne, Blan de la Drôme, Olifant Knoflook (grote bollen),
Blanke Reuzen, enz...
Bloeiwijze:
Scherm, als monocotylen = éénzaadlobbigen. Wit
tot roze bloempjes. Is een Magnoliophyta ofwel bedektzadigen.
Met als orde: Asparagales.
Vorm:
bolgewas, opgesplitst in teentjes.
Aanplant of "poten" van de teentjes:
Het "poten" van kleine teentjes (2 tot 3 cm) kan best
gebeuren vanaf einde september, daardoor bekom je dikkere bollen
en een betere inworteling.
Een strenge winter leidt onherroepelijk tot meer schade, maar
werkt de groei wel in de hand!
Het best is een zwaardere grond die vooral het vocht goed
doorlaat. Het is nog beter look te telen op ruggen, zo blijven de bollen
hoger t.o.v. de begane grond. Men verkrijgt zo een betere
opwarming van de grond en een betere afwatering voor de bol.
Maak plantgaatjes op de ruggen met een diepte die gelijk is aan de
grootte van de teentjes. Enkel winterlook wordt 2 cm dieper onder
de grond geplant!
Maak in de rij om de 10 cm een plantgat en laat 20 cm tussen de
rijen.
Vervolgens halen we de gekochte lookbollen uit elkaar! Deze
teentjes planten we dan met een stevige druk in het plantgat.
Vul de plantgaatjes verder met grond tot aan de puntjes (tenzij
winterlook), en niet met compost daar deze makkelijk voor ziekten
en schimmels kan zorgen.
Water geven doen we ook niet, doe dit liever een dag op voorhand.
(ook het maken van de plantgaten).
Winterlook:
In de loop van het eindejaar zijn de teentjes goed beworteld en
kan het zijn dat ze zichzelf de grond UITDUWEN. Dit gebeurd door
een forse wortelontwikkeling op een zware bodem. Aanaarden
is dan de boodschap, maar niet meer aandrukken! (Wortels breken
nogal snel).
Bemesting:
Normaal is in de bodem
genoeg
reststikstof aanwezig, het zijn eerder
mineralen die opgebruikt zijn. Daarom is het een aanrader een
korrel te geven die eerder kalium bevat. Een goede pH-waarde = 6,5
tot 7.
Mulching:
Is hier totaal uitgesloten, leidt weer tot slechte verluchting,
schimmels en ziekten.
Wieden:
Zeer belangrijk, maar doe dit in de beginperiode met de hand, daar
de lookteentjes enorm kwetsbaar zijn.
Oogsten: normale oogstperioden zijn juli of augustus, naargelang
de aanplantperiode.
---> Winterteelt (vanaf september tot en met juli) ---> Geeft
grotere bollen.
---> Lenteteelt (vanaf maart tot en met augustus) ---> Geeft
kleinere bolletjes.
Hoe gaan we tewerk:
Haal de bollen
bij droog weer uit de grond d.m.v. een kleine spade en ontdoe ze
van alle grondresten. Laat deze vervolgens drogen op het veld. Nadien worden de bolletjes eventueel opgekuist
en opgehangen in strengen in een koele geventileerde kelder.
Op deze manier zijn ze makkelijk 1 jaar bij te houden, zonder
"uitschieters" te krijgen.
Tip:
Indien je een blad van de bol afsnijdt en je ziet dat er nog
sap uitstroomt, dan wil dat zeggen dat de bol nog moet nadrogen!
(Hetzelfde principe als met de ui).
Vruchtwissel:
Om de 6 jaar mag er op dezelfde plaats een nieuwe aanplant
verschijnen.
Let wel op dat je tussendoor geen andere gewassen van dezelfde
familie gaat aanplanten, zoals: ui, prei, sjalot, bieslook,
inmaakuitjes, Egyptische ui,...
Ziekten:
- Preimot of Acrolepia
assectella. Gebruik gaasdoek.
- Uienvlieg of Hylemyia antiqua
- Gebruik basaltmeel dit geeft
stevigere plantjes.
- Gebruik gaasdoek.
- Wisselbouw toepassen tegen
aantasting 1 op 6 jaar.
- Stengelaaltjes ---> - Wisselbouw
is zeer belangrijk
-
Tagetes aanplanten (als
bodemzuiveraar) tussen de lookplantjes.
- Schimmelziekten ---> Deze zijn
bijna niet weg te denken
- O.a.: Roest ofwel Puccinia
allii ---> Wordt gevormd door de hoge vochtigheidgraad in
combinatie van een temperatuur tussen de 10 en 20 °C. --->
Daarom gewas ver genoeg uitéén planten.
- Kaliumgiften toepassen met
weinig N2 (Geel blad(rand) wijst hierop).
- Aftreksels van heermoes als
spuitproduct gebruiken, geeft langer uitstel tot "executie".
- Rozerot ofwel Fusarium culmorum
---> Een vorm van wortelverbranding ten gevolge van slechtere
bodems. "Poot"-materiaal behandelen voor de aanplant.
- Witrot ofwel Sclerotinia ---> -
Wisselbouw toepassen.
- Koprot ofwel Botrytis ---> Bij
mogelijke aantasting, zo snel mogelijk oogsten.
LET OP: Bij alle mogelijke
aantastingen is het raadzaam de verdroogde stengels NIET te
composteren. Deze zouden alleen maar de composthoop aansteken en
de ziektes terug in het tuincircuit brengen.
Je kan natuurlijk meer resistente soorten kopen tegen allerlei
ziekten, doch ikzelf heb al opgemerkt dat je best
jaar na jaar bij je eigen
lookbollen kan blijven. Voorzie daarom steeds een
aantal goeie exemplaren van je oogst voor de volgende naplant.
Deze zijn nu vervolgens meer inheems dan de gekochte en zijn beter
aangepast aan ons klimaat.
Voedingswaarden:
Calcium, zwavel, vitamine A, B1, B2 en C, ijzer, caroteen,
selenium, spoorelementen.
Keuken:
Het gebruik van look in de keuken lijkt me wel gekend.
Enkele toepassingen zijn bvb.:
