Wetenswaardigheden over de plant
Dit keukenkruid is in oorsprong een geneeskrachtige plant,
waarschijnlijk afkomstig uit het oosten van Europa en werd in de
vorige eeuwen gebruikt als smaakmaker in de Duitse en Deense keuken
bij bereiding van vissausen. Later verspreidde dit scherpe, pikante
keukenkruid zich naar het Britse eiland waar het onafscheidbaar
verbonden is met rosbief. Tegenwoordig treft men geraspte
mierikswortel aan in tal van culinaire gerechten.
Mierikswortel heeft een forse bladerrozet met als opvallendste deel
de pinwortel die geraspt onze spijzen kruid, het is een taaie,
woekerende en doorlevende plant die eenmaal in de tuin geplant niet
meer stuk te krijgen is. De wortel heeft een zeer scherpe,
mosterdachtige en pikante smaak vandaar in de volksmond wel eens
“peperwortel“ genaamd.
Op het einde van de lente komen op de 1,4 m hoge bloemstengels witte
bloempjes die ons doen denken aan Gypsophila en die behoren tot de
familie van de kruisbloemigen dus een neef van tuinkers, radijs,
rammenas en koolgewassen. Ook in deze planten komt dezelfde pikante
smaak terug, toch minder uitgesproken dan bij mierikswortel.
Dit keukenkruid is in oorsprong een vermaarde geneeskrachtige plant
die bij vele kwalen van pas kwam door zijn antibiotische werking.
Het eerste landelijke receptenboek voor apothekers ten tijde van
Napoleon wist ons al te melden dat “de krachten van de
Meiredik (mierikswortel) zijn meer vermogend dan die van de Ramenas.
Zij doen de maandstonden en de Pis ontlasten, slijten den steen en
genezen scheurbuik”
Standplaats
Hoewel mierikswortel een zeer sterke plant is gedijt hij toch het
best in een lichte, goed bewerkte, voedzame en vochthoudende grond.
Ook op schaduwrijke plaatsen groeit hij goed maar de bladeren zijn
dan wel gevoelig aan witziekte door het moeilijk opdrogen en door
gebrek aan rechtstreeks zonlicht.
Opkweek
Een mierikswortelplantje bemachtigen kan geen probleem zijn, de
plant verspreidt zich snel en ieder stukje wortel levert een nieuwe
plant op.
Hoewel men de plant ook kan zaaien zal men toch eerder vermeerderen
door wortelstekken te nemen of de plant te scheuren. Het beste
moment hiervoor is wanneer de plant in rust staat (in de
wintermaanden, dan is ook de plant bovengronds afgestorven).
Gebruik in de keuken
De geraspte wortel wordt zowel geroosterd als vers gebruikt in
sausen bij rosbief, gerookte en vette vis. Samen met azijn en room
bij kip of hardgekookte eieren is dit keukenkruid een welkome
afwisseling. Op geraspte wijze kan mierikswortel verwerkt worden in
rauwkost zoals in koolsla, roomkaas, mayonaise of als dressing bij
avocadovulling.
Het jonge verse blad kan men gebruiken in salades en ook een broodje
gerookte makreel is prima maatjes met dit blad, een ware lekkernij !
RECEPTIDEE
Een lekkere tip voor een leuk verrassingseffect op ons bord:
Avocado met mieriksworteldressing
Het kleureffect speelt de hoofdrol in dit gerecht maar ook onze
smaakpapillen worden prima verwend.
Benodigdheden
* 1 verse mierikswortel
* 1 eetlepel boter
* 3 eetlepels broodkruimels
* 1 appel
* 1 koffielepel verse yoghurt
* wat citroensap
* peper en zout
* 1 theelepel fijngehakte verse kervel
* ½ theelepel verse dille
* ½ theelepel verse dragon
* 4 eetlepels slagroom
* 2 avocado’s, ontpit en gehalveerd
Rasp de mierikswortel. Smelt de boter en doe er de broodkruimels
onder. Laat even sudderen en voeg dan de mierikswortel toe. Goed
roeren en pan van het vuur halen. Rasp de appel in de pan, doe er de
yoghurt bij, vervolgens citroensap, zout en peper (naar smaak, niet
overdrijven !) en tot slot de zéér fijngehakte kruiden. Laat
afkoelen in de koelkast. Meng daarna de room door het geheel, schep
alles in de halve avocado's. Onmiddellijk daarna opdienen met
gemengde sla en stokbrood of een krokante toast. Dit lichte recept
is een prima afsluiter van een heerlijke zomerdag, zittend in de
tuin, op het terras, of op een andere koele plaats, genietend van de
ondergaande zon, misschien wel met een gekoeld roséwijntje in de
buurt. Heerlijk!
Nog even vermelden dat mierikswortel goed accordeert met gerookte
vis- en vleesgerechten.
Geneeskrachtige eigenschappen
Verse mierikswortel bevat veel mineralen en vitamines zoals
magnesium, calcium, natrium en vitamine C. Als natuurlijk
antibiotica is deze plant vermaard en helpt vooral bij infecties aan
de luchtwegen bronchitis) maar ook bij ontstekingen op de
urinewegen, koorts en bij gewrichtsontstekingen (artritis, jicht,
…) kan het verlichting en genezing brengen.
Uitwendig wordt de geraspte wortel gebruikt als kompres bij
wondinfecties en artritis.
Mierikswortel stimuleert de spijsvertering.
Al meerdere malen heb ik mijn dierbaren en mezelf geholpen met het
volgende receptje (bij hoest): rasp een mierikswortel goed fijn en
doe er onmiddellijk rietsuiker bij, meng goed en laat het geheel een
nachtje in de koelkast trekken. Pers de volgende dag het sap eruit
met een neteldoek of zeef uit en doe het in een flesje, drink 3 maal
daags een koffielepel van de zelfgemaakte siroop. Verlichting
verzekerd!
Ook de bio-kwekers onder ons komen aan hun trekken:
mierikswortelaftreksel zou goed werken bij bewaarziekten van fruit
en de plant in de onmiddellijke omgeving van aardappelen zou de
beruchte aardappelplaag op afstand houden.
Fijngesneden blad verwerkt in hondenvoer zou een wormafdrijvend
effect hebben.
In de cosmetica zou een aftreksel vermengd in melk een
huidzuiverende lotion opleveren.
Iedereen kan meegenieten van de gaven die mierikswortel aanbrengt.
Deze plant is zeker de moeite waard, kennis maken is niet meer
loslaten !