Wetenswaardigheden over de plant
Komkommerkruid of ook
wel eens bernagie genoemd is een gekend keukenkruid afkomstig van de
landen rond de Middellandse Zee en werd door de eeuwen heen verspreid
over gans Europa en Noord-Amerika. Bij de Grieken en de Romeinen stond
dit kruid in hoog aanzien. De gekende Romeinse Plinius schreef over
deze plant ”ego Borago Daudia semper” wat vrij vertaald “ik borago
breng altijd moed” betekent. In de Middeleeuwen liet men de bladeren
in wijn trekken, deze werd daarna gedronken om melancholische
stemmingen te milderen en om letterlijk en figuurlijk moed in te
drinken.
Borago zou van het
Italiaanse “borra” komen wat “wol” betekent, verwijzend naar de
dikke, grijze en korte beharing van de plant, deze valt bij het
betasten onmiddellijk op: ruw en zilverachtig van kleur, dus
helemaal niet verwonderlijk dat de plant behoort tot de “Familie
van de Ruwbladigen” (Boraginacea).
Komkommerkruid (verwijst naar de geur en het aroma van deze
plant dat sterk doet denken aan komkommer) is een winterharde
éénjarige plant met hangende, blauwe stervormige bloemen, deze
worden druk bezocht door bijen, deze zorgen op hun beurt voor
een heerlijke honing. De plant die tot 1 m hoog kan worden heeft
een holle stengel met ruwe, eivormige bladeren, ze is zeer
gemakkelijk te kweken.
Oorspronkelijk gebruikte men dit kruid om zijn geneeskrachtige
waarde, momenteel wordt het echter gebruikt als keukenkruid.
Standplaats
Komkommerkruid is
een kruid dat weinig eisen stelt en in praktisch alle grondsoorten
gedijt, komt jaarlijks zonder enige moeite op dezelfde plaats terug
doordat het zich zelf gemakkelijk uitzaait.
Een humusrijke grond en een
goede organische bemesting zullen echter fors groeiende planten
leveren met een uitstekend aroma.
Opkweek
De
vermeerderingswijze zal zoals bij de meeste éénjarige planten
bestaan uit het zaaien.
Dit kan gebeuren in de lente (maart –april), zowel in pot als in
de volle grond. De bloeitijd is in juni - augustus.
Men kan ook zaaien in het najaar (sept-okt), deze planten kunnen
gezien hun wintervastheid de koude trotseren en geven al bloemen
in mei. Planten sterven na de bloei en zaadvorming af, dus best
zaaien in het voor- en najaar, zo kunnen we er het ganse
jaar optimaal van genieten.
Men kan de zaden ook aankopen, eenmaal gekweekt komen de
plantjes vanzelf terug. De plant is ook door zijn ruwe opbouw
weinig gevoelig voor ziekten of insecten.
Gebruik in de keuken
Zowel de bladeren als
de bloemen worden in de keuken gebruikt.
De bladeren kunnen samen met koolbladeren (2 delen kool en 1 deel
komkommerkruid) gekookt worden.
Ook kan men de zuivere blaadjes gebruiken en klaarmaken zoals
spinazie.
Gehakte bladeren worden op het einde van het kookproces zowel aan soep
als aan hutsepot toegevoegd.
In salades en bij zachte kaas is komkommerkruid een delicatesse.
Door zijn licht zoute smaak is het ook een vervanger en smaakmaker
bij zoutloos dieet.
Opgelet:
komkommerkruid dient steeds vers gebruikt te worden.
De
blauwe bloemen zijn zeer gewaardeerd in de moderne keuken en
hebben een hoge decoratieve waarde. Alcoholische dranken op basis
van jenever of gin kan men versieren met enkele bloempjes (succes
gegarandeerd). Ook in komkommersoep kan men zich aan enkele
bloempjes wagen (origineel). Geglaceerd als decoratie voor cake
zijn ze pas helemaal speciaal !
Gedroogde bloemen worden gebruikt in potpourri .
TIP
voor de moestuin: komkommerkruid is een ideale metgezel voor tomaten
en maakt hun smaak voller. Ook pompoenen en aardbeien leven
harmonieus samen met deze plant en komt hun smaak ten goede
Receptidee:
Komkommerkruid
“RAITA”
Bestanddelen :
-
een handvol verse blaadjes komkommerkruid
-
200 ml Griekse yoghurt( ook gewone is bruikbaar)
-
peper, paprikapoeder, zout
Neem
een handvol verse blaadjes en giet er kokend water over. Plet ze
fijn met een houten lepel en laat afkoelen. Na het afkoelen het
vocht door een zeef gieten, daarna 4 eetlepels vocht door de Griekse
yoghurt mengen.Hak nog wat blaadjes fijn en roer ze onder de Raita (
die men kan afwerken en op smaak brengen met wat peper, zout en
paprikapoeder) .
Raita,
een typisch Griekse yoghurtsalade, wordt geserveerd bij gegrilde
groenten en scherpe gerechten.
Geneeskrachtige eigenschappen
Oorspronkelijk was
komkommerkruid een geneeskrachtige plant. Zowel aan de bladeren als
aan de bloemen werden en worden geneeskrachtige eigenschappen
toegeschreven. Komkommerkruid is rijk aan mineralen en bevat een hoog
gehalte kalium.
Hete thee werkt
koortsverlagend en is ook goed als middel bij mond- en keelinfecties
en bij verkoudheden. Is ook bloedzuiverend.
Ook in de aromatherapie
wordt de olie gewonnen uit het zaad aangewend tegen velerlei kwalen
zoals: eczema, huidontstekingen en reumaklachten.
De plant helpt ook bij
melancholie en zwaarmoedigheid.
EHBO recht uit onze tuin, zo
kan men dit wonderkruid typeren en in de “komkommertijd” waar niets
moet en alles kan, zal men de heilzame werking van het plantje zeker
waarderen, ook als blikvanger in het aperitiefglas of bij de
salades zorgt komkommerkruid voor de nodige randanimatie: succes
verzekerd!
