Wetenswaardigheden over
oregano
Geluk en voorspoed: een droom
voor ieder van ons, de Grieken wisten al waar de klepel hing, want
volgens hun mythologie zou de zoete en kruidige smaak van Oregano
gemaakt zijn door de godin Aphrodite als symbool voor geluk en
voorspoed. Oregano is afkomstig van de landen rond het Middellands
Zeegebied, in Griekenland en Italië is het kruid in overvloed terug te
vinden in de vrije natuur.
Bruidsparen werden er getooid
met slingers van Oregano, anderzijds werden ook de graven
versierd met oreganoplanten, beiden rituelen als teken van
vrede. Later ontdekte men ook de medicinale waarde van de plant
en tenslotte kwam het terecht in onze keuken.
Oregano is een doorlevende vaste
en groenblijvende plant die tot 45 cm hoog kan worden. Dit
dichte keukenkruid geeft in de zomer paars - rode bloemen die
druk door bijen bezocht worden. De kruidenplant die tot de
familie van de Lipbloemigen (Labiatae) behoort bezit brede,
eironde, 4 cm lange en roodgetinte blaadjes die enigszins
behaard zijn. De smaak benadert deze van tijm (bevat eveneens de
aromatische stof thymol) en kan deze gerust vervangen. Meekoken
echter kan niet, in tegenstelling tot tijm.
Oregano wordt wel eens verward
met Marjolein of Majoraan (Origanum majorana). Hoewel de smaak
en geur weinig verschillend is met die van Oregano is
Marjolein echter een éénjarig keukenkruid (dus ieder jaar
opnieuw zaaien), het is niet zo groeikrachtig en ook kleiner van
blad.
Standplaats
Oregano doet het vooral goed
op een zonnige standplaats. De grond moet voedzaam zijn en eerder aan
de kalkrijke kant. Rekening houdend met zijn natuurlijke rotsachtige
habitat, is het vanzelfsprekend dat een goed doorlaatbare of
gedraineerde grond noodzakelijk is, vooral tijdens natte winters,
steenpuin in de grond verwerken is hiervoor ideaal. De invloed van
klimaat, seizoen en grond zijn bepalend voor de smaak en niet zozeer
de vele cultivars die bestaan. Planten geplukt in de mediterrane
streken zullen een veel sterker aroma hebben dan de inheems gekweekte
planten. Oregano kan ook zeer gemakkelijk gekweekt worden in pot of
kuip op het terras (zorg er echter voor dat deze groot genoeg zijn
zodat de plant makkelijk kan uitgroeien).
Oregano is
ook een mooie borderplant, vooral de roze bloemenpracht komt tot
zijn recht in rotstuinen.
De plant is vrij goed bestand
tegen ziekten en insecten, het wordt zelfs aangewend om samen
met zwavel in mierengaten of holen te strooien of te stoppen, de
beestjes gaan zowaar op de vlucht!
Opkweek
Wilde marjolein is een zeer gemakkelijk te kweken plant. Er zijn
verschillende manieren om ze te vermeerderen.
Scheuren
die de meest
gebruikte vermeerderingswijze is, doe je het best in het
voorjaar wanneer de plant nog in rust is. Neem een stevige plant
en steek er een mooi stuk vanaf met zoveel mogelijk grond eraan
en plant deze op een zonnige standplaats.
Stekken
is ook een goede methode maar wel wat omslachtiger.
Men neemt kruidachtige kopstekjes in de maand
juni en steekt ze in een mengsel van zand en turf. Totdat
de stekken zijn ingeworteld legt men er
geperforeerde plastiekfolie op. Daarna de ingewortelde stekken
oppotten of rechtstreeks uitplanten.
Zelf
zaaien gaat ook. Dit gebeurt in april-mei in een kweekserre
in goede zaaigrond. Rechtstreeks in potten zaaien ofwel
verspenen naar grotere potten om ze daarna uit te planten op hun
definitieve standplaats. Oudere planten zaaien zich zelf
gemakkelijk uit.
Gebruik in de keuken
Oregano wordt overvloedig
gebruikt in de Griekse en Italiaanse keuken, maar ook bij ons is het
een smaakmaker. Een pizza zonder oregano is als een café zonder …… ?
Oregano wordt bij ons ook wel eens “ palingkruid “genoemd, het wordt
dan ook gebruikt in palinggerechten.
Oregano wordt gebruikt in tomatenschotels, bij
gebraden groenten, aardappelgerechten en ook bij
paddestoelgerechten.
In pastagerechten en rijstschotels (zoals risotto) is
Oregano subliem. Het verbetert de smaak van eigerechten (omeletten),
frittata en quiches.
In marinades en bij de afwerking van gebraden of
gestoofd rund - en varkensvlees, en bij gevogelte geeft Oregano een
apart karakter aan het gerecht. Wilde marjolein maakt ook deel uit van
het kruidenassortiment dat gebruikt wordt om “Eau des Carmes” te
maken.
Daar Oregano nogal sterk smaakt is het aan te raden het
met mate te gebruiken. Vers of gedroogd behoudt het kruid een
heerlijk aroma.
OPGELET! Oregano wordt niet meegekookt maar pas op het
einde van de bereiding toegevoegd.
|
Receptidee:
Geroosterde
aardappelen met oregano!
Benodigdheden
Bereidingswijze:
Kook 6 grote aardappelen in een snelkookpan of in een stoomkoker en
snij ze in vier gelijke stukken. Meng in een kom de olijfolie, de
gedroogde oregano, het zeezout en de versgemalen zwarte peper.
Bestrijk de gare aardappelen met dit mengsel en leg ze op een
ingevette rooster, roosteren op 220°C in de oven. Haal ze uit de oven
wanneer ze knapperig en goudbruin zijn.
Lekker bij de
barbecue: knapperig, kruidig, pittig, niet duur …… !
Geneeskrachtige eigenschappen
Oregano is in oorsprong een medicinaal kruid dat bij Grieken en
Romeinen in hoog aanzien stond, vooral om zijn ontsmettende en
pijnstillende werking. Als thee kan men het gebruiken om verkoudheden
te verlichten. Bij maag - en darmklachten biedt Oregano ook
verlichting.
Uitwendig kan
het gebruikt worden om wonden te helen .
In de
aromatherapie wordt de olie, gewonnen uit het kruid, aangewend om
zenuw - en spierpijnen te onderdrukken, maar ook hier waardeert men de
antiseptische werking bij allerlei virale en bacteriologische
infecties.
Oregano verlicht
hoofdpijn en helpt ook bij menstruatiepijnen.
Gebruiken en
tradities, er wordt aan gesleuteld, we geven ze door, generatie na
generatie, daarbij zijn ook onze keukenkruiden niet weg te denken,
want iets waardevol is tijdloos en krijgt steeds opnieuw de plaats die
het toekomt, met vrede en voorspoed als basisgedachte kan toch niets
mis zijn: Oregano: mythe of passie?
|
