|
Allerlei
soorten paddestoelen van de bekende champignon tot
de exotischer oesterzwam en de shii-take, kunnen
vrij gemakkelijk door de tuinder worden gekweekt.
Vele zijn het hele jaar door beschikbaar. Ze worden
rauw of bereid gegeten en sommige
kan men drogen.
Diverse soorten kunnen met succes in beschaduwde en
koele gedeelten van de tuin, maar ook in schuren of
kelders, worden gekweekt. Ze hebben geen behoefte
aan grond of licht, maar de oogsten zijn schaars en
onbetrouwbaar als de groeiomstandigheden niet
optimaal zijn.
De aard van de paddestoelen.
Paddestoelen zijn schimmels; planten die geen
chlorofyl bezitten en daarom niet in staat zijn hun
eigen voedsel te produceren. Ze zijn hiervoor
aangewezen op andere organismen: levende of dode
planten en zelf dieren.
Geschikte materialen of 'substraten' waarop
paddestoelen groeien zijn onder andere stukken
boomstam, zaagsel, houtsnippers, koffiedik,
strorijke stalmest en zelfs krantenpapier en karton.
De schimmels breken het substraat tijdens het
verteringsproces af tot compost.
Het grootste deel van zijn leven bestaat een
schimmel alleen uit een netwerk van fijne draden,
het mycelium, dat door een substraat groeit. Het
eetbare deel, de paddestoel, is een vruchtlichaam
dat sporen voortbrengt. Dit verschijnt alleen als de
omstandigheden wat voeding, luchtvochtigheid,
temperatuur en licht in orde is.
Zelf paddestoelen kweken.
Om paddestoelen te kweken hebt u levend 'broed'
nodig, dit wil zeggen mycelium, dat in of op een
passend substraat groeit. In sommige gevallen hoeft
u dit maar op een geschikte plek te zetten en het
begint te groeien. Anders moet u het broed soms zelf
in een substraat enten, bijvoorbeeld in een stuk
boomstam, een hoop mest of zelf in een rol
keukenpapier.
Kant - en klare organische sets om champignons te
kweken, die bestaan uit een bakje dat is gevuld met
geënte compost, zijn alom te koop, maar
gespecialiseerde leveranciers bieden ook startersets
aan voor het kweken van minder algemene soorten.
-
Kweken op hout en zaagsel.
Boomstammen van 5 - 15 cm doorsnede, die in het
ruststadium zijn omgehakt, worden in het voorjaar
geënt. De beste resultaten leveren berk, beuk en eik
op.
U boort gaten tot in de kern van het stammetje en
stopt hier al door de leverancier met mycelium van
de
te kweken soort besmette houten propjes in.
De stammetjes worden onder warme, vochtige
omstandigheden gehouden terwijl het mycelium het
hout koloniseert. Vanaf de enting kan het 6 - 12
maanden duren voor de vruchtvorming begint, die
jaren kan doorgaan.
Zakken vochtig zaagsel van
onbehandeld hout kunt u met broed vermengen en op
een warme plek bewaren, terwijl het mycelium groeit.
Vervolgens legt u ze op een lichte, koele plaats
voor de productie van paddestoelen.
Op
hout of Zaagsel kweken:
-
Zwavelzwam ( Laetiporus sulphureus ) Gele consoles;
smaak en structuur als van kipvlees.
-
Oesterzwam ( Pleurotus ostreatus ) Grote,
oestervormige paddestoelen; veel gekweekt.
-
Pruikzwam ( Hericium erinaceus ) Waterval van
ijspegelachtige stekels; zachte, zoete smaak.
-
Nameko ( Pholiota nameko ) Oranjebruine hoed;
heerlijke Japanse paddestoel.
-
Kweken op organisch materiaal.
De kweekmethode is afhankelijk van de
paddestoelsoort. Meestal wordt broed vermengd met
vochtig, goed verteerde stalmest, compost, stro of
ander schimmelvrij organisch materiaal en in zakken
gestopt.
Het mycelium begint onder vochtige omstandigheden
bij een temperatuur van circa 20°C te groeien en
enkele weken later verschijnen dan de paddestoelen.
Op organisch materiaal
kweken.
-
Weidechampignon ( Agaricus campestris ) Witte hoed
en roze tot bruine plaatjes.
-
Grote parasolzwam ( Macrolepiota procera ) Grote,
lichte hoed met bruine schubben en een stompe bult;
hazelnootachtige smaak en geur.
-
Geschubde inktzwam ( Coprinus comatus ) Langwerpig
eivormige hoed met forse schubben; de plaatjes zijn
eerst wit, maar vervloeien en worden zwart; in
jonge, gesloten toestand heerlijk van smaak.
-
Shiitake ( Lentinus edodes ). Algemeen gekweekt,
sterke, rokerige smaak; uitstekend te drogen.
-
Gekweekte champignon ( Agaricus bisporus ) De
algemeen gekweekte champignon.
-
Paarse schijnridderzwam ( Lepista nuda ) Dicht
vlees; jonge hoeden paars, met paarse plaatjes.
Paddestoelen in de
tuin.
In
de tuin opgekomen paddestoelen bieden een aardige
aanblik en brengen soms nog een heerlijk maaltje op
. De bekende weidechampignon bijvoorbeeld, kan in
een gazon worden gezaaid. Hij produceert zijn
vruchtlichamen in de herfst en doet dat enkele jaren
achtereen als de omstandigheden geschikt zijn.
U
kunt de houten ranken of hoeken van verhoogde bedden
vervangen door boomstammetjes van geschikte soorten
zoals beuken -, berken - of eikenhout en er broed in
enten. Op een langzaam verterende composthoop kunt u
geschubde inktzwammen kweken. Deze soort groeit, net
als de blauwe plaatstropharia, in een border met een
mulchlaag van houtsnippers of stro.
Waarschuwing.
Paddestoelen verschijnen vaak op een flinke afstand
van de plaats waar ze zich oorspronkelijk vestigen.
Daarom moet u altijd onomstotelijk vaststellen om
welke soort het gaat, voordat u paddestoelen plukt
voor een maaltijd.
Vele soorten zijn giftig en
sommige zelf dodelijk. Informeer U vooraf zeer goed
bij een kenner vooraleer zelf geplukte paddestoelen
te consumeren.
zie ook:
|