Marcotteren (ook wel “afleggen” genoemd) is een vrij uitzonderlijke methode om bonsai te kweken; het is een manier om een tak te dwingen eigen wortels aan te maken. Wanneer deze wortels goed ontwikkeld zijn kun je de tak afsnijden van de moederplant om hem apart op te kweken tot bonsai. Het voordeel van marcotteren is dat het niet erg lang duurt voordat je een volwassen boom hebt, bovendien kun je een tak kiezen met daarin de gewenste vorm. In de lente is de kans van slagen het grootst.

Het komt voor dat een grote boom een mooie zijtak heeft die, wanneer je hem los van de boom bekijkt, een mooie bonsai zou kunnen worden. Door te marcotteren zorg je dat die tak zijn eigen wortels krijgt, en je hem kunt vormen tot bonsai.

Ditzelfde geldt voor bonsai die een te lange stam hebben in verhouding met de rest van de boom; door te marcotteren kun je de stam in lengte verminderen.

Er zijn 2 manieren om te marcotteren:

• Groenblijvende bomen: Hiervoor wordt de  “Tourniquet methode” toegepast.

• Bladverliezende bomen: Hiervoor wordt de “Ringmethode” toegepast.

1. De Tourniquet methode
   1. Zoek op de tak het punt waar je de wortels wilt hebben. Om dit punt span je 2 draden (met 1 cm ruimte ertussen) strak om de tak. Zorg ervoor dat de draden zo strak om de tak zitten dat ze ongeveer voor de helft in de bast (“schors”) zitten. Hoe dikker de tak is hoe dikker het gebruikte draad moet zijn.

2. Om de 2 draden plaats je wat mos, wat verkrijgbaar is bij elk tuincentrum. Week het mos eerst even in water en knijp het dan goed uit. Om het mos om de tak heen te houden omwikkel je het met wat folie.  Zie foto 2
Wanneer de tak dikker wordt, wordt de sapstroom geleidelijk gestopt. De boom zal dus vlak boven het knelpunt eigen wortels aanmaken.

 

2. De Ringmethode
   1. Zoek op de tak het punt waar je de wortels wilt hebben. Maak met een scherp mes 2 verticale insnijdingen (uitgaande van een verticale tak). De afstand tussen de insnijdingen moet minstens gelijk zijn aan de dikte van de tak, en mag maximaal 2x de dikte van de tak bedragen.

2. Snij de barst (“schors”) tussen de 2 insnijdingen weg zodat het merendeel (van de plek op de tak) ontbloot is. 

3. Om de “wond” plaats je wat mos, wat verkrijgbaar is bij elk tuincentrum. Week het mos eerst even in water en knijp het dan goed uit. Om het mos om de tak heen te houden omwikkel je het met wat folie.

De voor het marcotteren gebruikte boom heeft geen speciale zorgen nodig.

Normaal gesproken heeft de gemarcotteerde boom genoeg eigen wortels gevormd  na 3 tot 6 maanden, controleer voor het afsnijden van de plant van de moederplant wel of de wortels door het mos heen te zien zijn door het folie te verwijderen. Zijn er inderdaad wortels te zien dan kan de boom zonder risico worden afgesneden. Plaats de afgesneden boom, met het mos nog om de wortels om beschadigingen aan de wortels te voorkomen, in een ruime pot. Plaats de pot in de schaduw. Er zijn verder geen speciale zorgen nodig, wacht in ieder geval een jaar met het vormen van de boom!