CRINUM of HAAKLELIE
Vanaf dat moment was mijn interesse gewekt en ben ik informatie beginnen opzoeken over deze plantengroep. Crinum is een geslacht van meer dan 130 soorten uit de familie van de Amaryllidaceae (Amaryllisachtigen). Ongeveer 70 soorten zijn inheems in Afrika en Zuid-Afrika alleen telt er meer dan 20. De bloembollen kunnen enorm groot en zwaar worden (sommige soorten tot 10 kg!), zijn ziekteresistent, rotten niet en kunnen vele jaren oud worden. Men zegt dat een uitgegraven bloembol 5 jaar op een droge plaats kan bewaard worden en eenmaal opnieuw geplant, direct weer zal beginnen groeien en nog bloeien hetzelfde jaar. Crinums bloeien, afhankelijk van de soort, in kleuren gaande van wit over roze tot diep donker rood. Er zijn ook soorten met gestreepte bloemen. Hoewel ik deze schoonheden ook zelf wilde, heeft het enige tijd geduurd voor ik ze te koop vond. Crinum x Powelii en de witte variant C x Powelii ‘Album’ waren de eerste die ik op de kop kon tikken, maar mijn geduld werd danig op de proef gesteld want de planten groeiden wel goed en gaven veel gezonde glanzende bladeren, maar geen bloemen. Wat deed ik verkeerd? Net als nog andere Zuid-Afrikaanse knol- en bolgewassen houden Crinums er niet van om verplant te worden en gaan pas bloeien als de pot waarin ze staan ietwat te klein wordt (net als Agapanthus). Verplanten doe je pas wanneer de pot openbarst want de plant heeft enorm sterke vlezige wortels. In het geslacht Crinum zijn vele tropische soorten en hoewel ze zeker ook mooi zijn zal ik ze hier niet bespreken. Wat ons interesseert zijn die soorten die onze lange winters kunnen doorstaan in volle grond (mits goed afgedekt) of in een pot in een vorstvrije ruimte. Van de soorten zijn te vermelden:
· C. bulbispermum: de meest winterharde. De langwerpige bladeren worden ongeveer 60 cm lang. De zeer geurige witte, roze of rode bloemen ontluiken in de lente en opnieuw in de herfst. · C. macowanii: iets meer vorstgevoelig. De zware bloembollen produceren enorm lange bladeren (tot 1,20 m). De bloemen geuren sterk. Bloemkleur: wit, roze en roze met een donkerder hart · C. moorei: glanzend donkergroene zwaardvormige bladeren. Grote witte tot donkerroze bloemen op een lange stengel. Bloeit in de zomer. · C. scabrum: zeer geurende, mooie, grote bloemen die goed opengaan. Wordt veel gebruikt in kruisingen. · C. zeylandicum en C. yemense: met gestreepte bloemen. Zeer mooi, maar niet echt winterhard. Een
aantal veredelaars hebben zich met hart en ziel gestort op het
kruisen en verbeteren van de soorten en de laatste jaren zijn er
veel nieuwe hybriden en cultivars bijgekomen. De mythe dat de
hybriden steriel waren werd onlangs verbroken door Patrick A.
Malcolm. Zijn stelling is in het kort de volgende: ’Wanneer van om
het even welke hybride stuifmeel op een vruchtbare plant wordt
aangebracht, zal er ook zaad gevormd worden. Als deze planten
terug gekruist worden met de moederplant ontstaan hybriden die ook
vruchtbaar zijn.’ Een van de eerste hybriden is de hoger genoemde C. x Powelii, een kruising tussen C moorei en C. bulbispermum. De witte variant heeft grotere bloemen die mooier opengaan dan de roze variant. Beide hebben een goede geur. Bloeitijd september - oktober. Deze zijn vrij algemeen te verkrijgen. Er zijn honderden hybriden en cultivars, maar ik vrees dat er nog maar weinig aangeboden worden in ons land. Enkele van de mooiste zijn:
Crinums houden van relatief zware grond en hebben in de warme maanden veel water nodig. Regelmatige bemesting kunnen ze waarderen en dat zullen ze ook tonen met glanzend donkergroene bladeren en grotere bloemen. Alles aan de plant is giftig! Vermeerderen gebeurt door het afnemen van de bijbollen die gevormd worden rond de moederbol. Dit doe je best wanneer de plant moet omgepot worden. Men kan ze ook vermeerderen door de bol in stukken te snijden en op te potten in goed doorlatende potgrond. Dit lukt vrij goed. Zorg er wel voor dat er aan ieder deel een stukje van de basis blijft. Op die manier heb ik nu een groter aantal planten. Die gaan volgend voorjaar in de volle grond om te zien of ze bij ons werkelijk winterhard zijn. Er is ook nog een bigenerische kruising tussen amaryllis belladonna en Crinum moorei: de amarcrinum, die de wondermooie, geurende bloemen heeft van de amaryllis en het wintergroene blad van de Crinum. Ik heb dit jaar voor het eerst mogen genieten van deze schoonheden die ik in grote potten zet en die in de winter in een lichte vorstvrije ruimte staan. Als
je een echte blikvanger wilt voor op het terras of voor in de
border (als we geen Siberische winters krijgen moet dat wel
lukken) schaf je dan enkele bloembollen aan. Met wat geduld en een
goede verzorging zullen deze dankbare planten je nog vele jaren
plezier bezorgen. |
 Auteur: Sieuw Noëlwebsite: www.tuinclub.be Dit artikel is copyright © De digitale tuinclub |