Terug onder het gamma “zeldzame kleine bomen voor kleine tuinen” wil ik u deze keer laten kennis maken met de traagst groeiende dwergpaardekastanje, nl. de Aesculus pavia 'Koehnei'

Onze kwekerij heeft verschillende klein blijvende én bovendien zeldzame bomen, het is onze specialisatie! Deze worden meestal op een kleine stam veredeld en kunnen zo ook gemakkelijk gebruikt worden als balkon- of terrasplant in een pot. Het grote voordeel is dan ook dat u deze boompjes in de winter gewoon mag laten buitenstaan!

1. Waarom deze dwerg planten?

De gewone paardekastanje zie je zelden in een tuin met stadse afmetingen. De gewone soort wordt eenvoudig weg veel te groot. Toch zijn er soorten die kleiner van afmetingen zijn en een plaats in uw tuin verdienen. De gewone en bekendste paardekastanje heet voluit Aesculus hippocastanum. In de achttiende eeuw werden er soorten zoals de pavia uit het westen en zuidoosten van de Verenigde Staten ingevoerd. Ze werden daar teruggevonden in de bossen en ravijnen van Noord Carolina tot centraal Florida en zuidelijk Illinois tot het oosten van Texas

Deze soorten blijven veel kleiner in omvang en hoogte en lenen zich uitstekend om als solitair in een kleinere tuin te worden aangeplant. Een veredeling hiervan is de

Aesculus pavia 'Koehnei', de traagst groeiende in zijn soort.

• Genus: Aesculus

• Soort: pavia

• Cultivar:'Koehnei'

• Familie: Hippocastanaceae

• Nederlandse naam: Rode dwerg paardekastanje

• Engels: red buckeye

• Herkomst: uit het westen en zuidoosten van de Verenigde Staten

• Winterhard: Zeer goed, zelfs in pot!  Zone 4 tot Zone 7. > tot -25°C

Deze rode dwergpaardekastanje wordt meestal als struik gekweekt en is daardoor dan meestal meerstammig of op stam waardoor hij zeer compact groeit met een bolvormige kroon.

Het is een dwergje (zaailing) van de Aesculus pavia ‘Discolor’.  ‘Discolor’ > van Latijn dis, dat scheiding uitdrukt en color , kleur: van verschillende kleur. Het woord wordt voornamelijk gebruikt voor planten waarvan de bladeren onderaan opvallend anders gekleurd of getint zijn dan bovenaan, soms ook voor planten waarvan de oude bladeren in kleur verschillend zijn van de jonge.

In de lente ontspruiten de bladeren uit de dikke knoppen en deze hebben een mooi dof purper bladkleur! In tegenstelling tot de gewone paardekastanje kleven de knoppen niet. Een belangrijk determinatiemiddel! Bij de gewone paardekastanjes zijn de bladknoppen bedekt met een kleverige stroop; dwergvormen hebben deze eigenschap niet.

Dwergpaardekastanjes staan bekend om hun schitterende bloeiwijze. De variëteit Koehnei heeft  roze – gele bloemen die lijken op kaarsen die staan op het eind van de tak en op de gesteltakken. Kastanjes laten, als een van de eerste bomen die in het voorjaar uitlopen, al vroeg hun blad zien. Het uitlopen van het kastanjeblad is, klimatologisch gezien, de bode van de lente.

De var. Koehnei  bloeit eveneens als de andere kastanjes in april, begin mei met opvallend roze – gele bloemen. Daarvoor is de bloemknop opgesloten in een dikke, bruine knop. De bloem staat eindstandig op de hoofd- en zijtakken. Uit de tegenover elkaar staande knoppen komt het blad te voorschijn. Het blad ontwikkelt zich aan lange bladstelen en is vijftallig van structuur.

Ik heb deze prachtige, traag groeiende dwergvorm ook op stam geënt. Het vijftallige blad verkleurt van rood naar purper en later groen. In het voorjaar verschijnen er roodachtige bloempluimen, in het najaar de schitterende vruchten. Die vruchten hebben in tegenstelling met de gewone paardekastanje geen stekelige bast.

De bovenvermelde cultivar groeit amper 10 tot 15 cm per jaar. Geënt op een hoogstam levert dit een zeer mooie boom op die in kleine tuinen perfect toegepast kan worden.

Deze cultivar is eveneens als de gewone paardekastanjes bladverliezend. Hij is winterhard en vorstbestendig. Hoogstammige bomen moeten worden aangebonden aan een paal. Er is niet veel ruimte nodig voor deze dwerg, plant de boom het liefste als solitair (= alleenstaand). Snoeien hoeft al evenmin, maar wenst u dat wel te doen dan is de beste snoeitijd wanneer al het blad is afgevallen. Snoeien mag ook in de zomer. Beperk de snoei aan een volwassen boom tot een minimum. Waterloten, die zich aan de onderstam ontwikkelen, moeten worden verwijderd. Deze bolvorm hoeft, wanneer hij eenmaal de karakteristieke vorm heeft, zelden te worden gesnoeid.

Paardekastanjes stellen weinig eisen, maar op een kleiige of leemhoudende grond groeien ze in ieder geval het beste. Andere grondsoorten, zoals humeuze zandgronden, worden ook gesmaakt. Op een warme en beschutte plaats komen ze pas goed aan hun trekken. Een mooi groen blad, een goede bloei en mooie herfstkleur zijn de beloning voor een warme zonnige standplaats.

Opmerkelijk is ook dat deze dwergpaardekastanjes vrij vroeg in herfsttooi gaan. Eind oktober hebben de meeste hun blad al verloren.

De paardekastanjemineermot (Cameraria ohridella) laat deze dwergvorm en andere pavia cultivars ongemoeid en prefereert de gewone paardekastanje.  Nog een paar andere dwerg- soorten hebben absoluut geen schade van deze mot!

5. Samenvatting:

• Licht: Zon of halfschaduw.

• Hoogte: Een gedrongen bolvorm op stam geënt wordt niet groter dan 3-4m.

• Bloeitijd: April – begin mei.

• Bloemen: Donker roze –rode kaarsen met wat gele tinten, eindstandig.

• Bodem pH: Licht zuur tot neutraal, doorlatend.

• Aard: Heester, kleine bolvorm of stamboompje (indien geënt).

• Plantkenmerken: Het blad ontwikkelt zich aan lange bladstelen en is vijftallig van structuur.

• Herfstkleur: Intense goudgele tot oranje- bruine herfstkleur

• Vruchten: grote ronde, niet stekelige bolsters met oneetbare kastanjes in. Bruin tot rode vruchten.

• Snoeitips: Na de bladval indien nodig.

• Gebruik: bloemschikken, bijenplant, herfstkleur.

In totaal hebben we in de kwekerij een 50- tal zeldzame variëteiten van dwergpaardekastanjes, u kan ze allemaal bewonderen op onze webstek. De meeste zijn als struik gekweekt maar er zijn er ook een aantal op een half- of hoogstam geënt.

Auteur: Jo De Martelaer.

Deze en vele andere bomen zijn te bekomen bij Boomkwekerij Jo De Martelaer te Uitbergen.
voor meer info: www.hortusconclusus.be

Dit artikel is copyright © www.tuinadvies.be