botanische
benaming: Beta vulgaris var rubra
andere benamingen: kroot, bietwortel, tuinwortel,...
Familie : Chenopodiaceae beter gekend onder de naam
Ganzenvoetfamilie.
Herkomst :
Van de strandbiet uit Zuid -Europa. (middellandse-Zeegebied).
De Grieken en Romeinen liggen aan de basis van de ontwikkeling
van deze groente.
Deze groente werd daar dan ook massaal verbouwd en kreeg
al snel
de benaming:
"Romeinse spinazie".
Vormen : - Ronde, met penwortel, platte knol,...
Kleuren : rode, witte, gele, oranje, roze,...
standplaats : staat op het bed van de wortelgewassen.
Dit houdt in dat je een teeltwisseling in acht moet nemen. Normaal 6 jaar, met een minimum van 4 jaar tussenteelt, dit om mogelijke ziekten te voorkomen.
Zaai de rode biet steeds op een zonnige standplaats. Voorzie ook steeds een luchtige en goed gedraineerde bodem,
best voorzien van een goeie bemesting
die reeds lange tijd van tevoren werd aangebracht. (*) Dit om nitraatrijke vruchten te voorkomen. (Nitraten,
worden
na verwarming de gevreesde nitrieten,
die aan de basis liggen van mogelijke kankers.)
Tip: Wist je dat gebruik van vitamine C tijdens het eten van
nitrietrijke
groenten bij deze
wordt afgeremd. (Aanrader dus).
(Vbn.: bieten, spinazie, warmoes, andijvie, sla in
soepen,...)
Biologisch geteelde rode biet bevat makkelijk 30% meer aan anti-oxidanten
die nuttig zijn voor onze
stofwisseling, dan industrieel geteelde.
Zaaiperiode en methode: beste periode is te zaaien omstreeks
april
tot de 3 de week van
juli voor
vollegrondsteelten.
Vroegere periode
(maart) kan mits
afdekking
of in serre d.m.v.
perspotjes te
gebruiken.
Hier wel
oppassen voor de
penwortel, beschadigde planten
lopen snel
achterstand
op.
Zaden zitten in een
kurkachtig
kluwen, dat op zich bestaat uit
een 3 tot 5 tal zaden.
Daarom is
uitdunnen
(vaktaal op 1 zetten) nodig,
daar anders teveel planten opéén
komen te zitten.
En dit zou al snel tot
bladvlekkenziekte kunnen leiden.
Door de kurkachtige
laag is het
ook wijselijk de zaden een tijdje
op voorhand te laten
weken,
om een vlottere opkomst
te
garanderen.
Zaai in een voor, tot
op maximaal
3 cm diepte.(Goed aandrukken).
Een goeie
zaaitemperatuur is 15
°C. Trage opkomst na een
kleine
tweetal weken.
De zaden blijven maximaal
in de verpakking tot 5 jaar hun kiemkracht behouden.
Rode biet is een
tweejarig gewas.
Bemesten: zoals reeds werd aangegeven is het best geen te verse
of te
grote hoeveelheden
(N2) stikstof aan te wenden bij wortelgewassen
in het
algemeen.
Wat eerder wel aan de orde is, is de
kaliumbehoefte.
Deze zorgt voor stevige
en mooie vruchten die lekkerder zullen smaken.
Keuze meststof : 12-10-18 (N/P/K) = 50 gr./m²
(*) of
10-12-18 (N/P/K) =
60 gr./m²
(*)
Rode biet vereist geen bepaalde pH - waarden,
maar het
hoeft niet gezegd dat
zanderige bodems sneller uitregenen en
nutriënten
verliezen. Daarom heeft een
klei- leemgrond een betere buffer, zolang deze
maar
doorlaatbaar blijft.
Verzorging : Uitdunnen, hakken, wieden, mulching, tijdige
watergiften bij
uitblijvende regen
zijn noodzakelijk.
Oogsten: oogst de knollen tijdig, daar ze anders te groot en
voos worden.
kooktijden worden hierdoor gereduceerd,
vooral voor
langere bewaring.
Normale kooktijd is 30 tot 40 minuten, terwijl
grotere
exemplaren makkelijk één
uur of meer nodig hebben om te garen.
Je kan bieten bewaren in "vochtig" zand, door
het loof
eraf te draaien. Let op dat je het groeipuntje niet
uitbreekt.
Ziekten en aandoeningen:
Bietencysteaaltje (ook wel eens
nematoden
genoemd)
Bietenkevertje (Atomaria
linearis)
Bietenvlieg (Pegomyia
hyoscyami)
Bladvlekkenziekte
veroorzaakt
door te dichte beplanting (uitdunnen)
Hartrot veroorzaakt
door een
tekort aan boor.
Kaliumgebrek geeft
verkleuring
aan de bladrand en nerven,
voorzie hier vooral
een goeie en
juiste bemesting.
Schimmels
Zwarte bonenluis
(verdwijnt soms
vanzelf door de aanwezigheid
van lieveheersbeestjes
die deze
graag op zijn menu zet !)
Zelf zaad winnen:
Enkel indien geen F1-hybride soorten werden
gebruikt.
Zaadwinning kan best, toch
voorzichtigheid omwille kruisbestuivingen! Kruist snel met
voederbiet,
warmoes
of de snijbiet, suikerbiet...
Het zijn dan ook
windbestuivers.
Het is een langedagplant,
dit
verklaart de bloei in de zomermaanden.
In de keuken: gekend door zijn gezonde eigenschappen wordt deze
plant bereid
op verscheidene manieren.
Opgelegd in het zoet/zuur:
Bieten in zijn
geheel
koken "zonder loof"
(1 cm. loof eraan laten tegen leegbloeden,
ook de
wortel eraan laten.)
Vervolgens nemen we een pan met de helft
azijn en
water en voegen hierbij
enkele kruidnagels, laurier, peperkorrels,
een
beetje suiker (naar believen),
en inkoken tot de helft.
Daarna de schil van de bieten verwijderen
(makkelijk
na het koken, maar voorzie
wel plastieken handschoenen)
en de knollen in kubusjes of schijven
snijden.
Doe deze in bokalen (om te bewaren), en
giet hierop
de ingekookte azijn.
Door de azijn blijft de bewaring optimaal,
bacteriën
maken geen kans
om bederf te zaaien.
Invriezen kan ook, doch kook ze dan eerst
gaar.
Bietensalade, rode biet met haring, rauw
kan ook
indien geraspt, maar geeft
wel de typische aardsmaak met zich mee.
De blaadjes mogen verwerkt worden in
salades of
rauwkost.
De kleurstof of betanine (gewonnen door
extractie),
wordt overigens veel gebruikt
in de industrie voor voeding, om bepaalde
gerechten
van de juiste kleur te voorzien.
Voedingswaarden : fosfor, calcium, Kalium hoge dosis, Vitamine A,
B1, B2,
B3, vitamine C,P, ijzer, eiwitten,
natrium,
mangaan, foliumzuur, plantaardige vetten, andere
sporenelementen,
350 Kcal/kilogram.
Medisch gezien:
Bietensap helpt tegen leukemie, de kleurstof anthocyaan
werkt tegen
nachtblindheid en hart- en
vaatziekten (slechte
cholesterol).
Foliumzuur werkt in op de
stofwisseling en
hartspier
en rode bloedlichaampjes.
Wortelsap en bietensap gecombineerd
wordt
aangeraden tegen
kankers. (minstens 3 glazen per dag).
Kortom: alweer een gezonde groente die niet in onze moestuin mag
ontbreken.
Rode biet is vlot te telen, en vraagt weinig
onderhoud.
Toch het proberen waard alvast !
